zwart borduren

vlakvullingen:thumbnails| 1-5|6-13|14-24|25-33|34-39|40-47|48-55|56-58|59-62|63-67
randen: thumbnails| 1-13|14-18|19-23|24-30|31-35|36-40

De stijl

Zwart borduren is borduren met zwart garen op witte of ecru-achtige ondergrond. Het wordt gemaakt op aftelbare stof en er wordt voornamelijk de dubbele rijgsteek (Holbeinsteek) gebruikt.

In verschillende periodes en plaatsen is het erg populair geweest. Bijvoorbeeld in het Tudor tijdperk in Engeland. Het werd veel toegepast op kleding. De patronen en borduursteken die gebruikt werden maakten het mogelijk om aan weerszijden van de stof het zelfde patroon te borduren. De patronen bestonden uit geometrische vormen en soms gecompliceerd "krullenwerk" . Vaak waren er ook wel gestyleerde plantenmotieven in te ontdekken. Traditioneel werd er geborduurd met zijde op linnen, een combinatie welke nog steeds de fraaiste resultaten oplevert .

De patronen op deze site zijn voornamelijk geometrisch. Maar zo nu en dan zijn er ook wel plant motieven te ontdekken. Zie bijvoorbeeld hiernaast. Ze zijn bruikbaar los als klein borduurwerkje. Je kunt er ook een aantal verwerken tot een merklap. De randen kunnen ook gebruikt worden bij ander borduurwerk.

Werkwijze, Handleiding

De patronen worden (vrijwel) geheel met de Holbeinsteek ofwel de dubbele rijgsteek geborduurd.

De Holbeinsteek

Schematische weergave van de dubbele rijgsteek ofwel Holbeinsteek

Toelichting:
Bij a:
De steek wordt in twee fases gemaakt. Eerst een heengaande rij rijgsteken. Hier over twee draden, ofwel telkens een gaatje overslaan. En dan terug, ook een rij rijgsteken, die tussen de al gemaakte steken komen. Onder- en bovenzijde van het werk komen er precies hetzelfde uit te zien.
Bij b:
Hetzelfde als bij a, maar nu is er geborduurd over drie draden, ofwel telkens twee gaatjes over slaan

Het borduren van een lijn zonder vertakkingen

Het borduren van een lijn zonder vertakkingen.

Toelichting:
Begin aan een van de uiteinden van de lijn. Ga met rijgsteken naar het andere einde. Keer daar om en ga terug naar het begin.

Het borduren van een lijn met vertakkingen

Het borduen van een patroon met vertakkingen.

Toelichting:
Als we de te borduren horizontale lijn als hoofdlijn beschouwen, dan moeten we dus deze lijn en twee vertakkingen borduren. Ga hierboven na dat er als volgt te werk is gegaan:
Begin aan een van de uiteinden van de hooflijn en borduur rijgsteken, tot aan een vertakking.
Ga verder met deze vertakking en keer aan het uiteinde van deze vertakking terug naar de hoofdlijn.
Ga nu verder met de hoofdlijn (keer dus niet terug) tot aan de volgende vertakking, borduur deze heen en terug en ga dan weer verder met de hoofdlijn.
Aangekomen bij het eindpunt van de hoofdlijn, terugkeren en de hele hoofdlijn afborduren.

Een alternatief voor het borduren van een lijn met vertakkingen

Alternatief voor het borduren van een patroon met vertakkingen

Toelichting:
De hoofdlijn wordt geheel eerst met rijgsteken geborduurd. Pas op de terugweg worden de vertakkingen geborduurd.

meerdere niveau's

Het borduren van een patroon met vertakkingen op meerdere niveau's

Toelichting:
De nummers geven de volgorde van borduren aan, de pijlen de richting.
Zie ook tekening en toelichting hieronder.

Het borduren van een patroon met vertakkingen op meerdere niveau's 2

Toelichting: Je start in een of ander punt van het ontwerp en borduur in rijgsteek tot aan een vertakking. Je borduurt dan op niveau 1. Je gaat verder op een vertakking. Je borduurt dan op niveau 2. Bij de volgende vertakking ga je verder op niveau 3. Enzovoorts. Je komt telkens op een hoger niveau wanneer je voor het eerst bij een vertakking komt. In de tekening hierboven gebeurd dat bij 2,3,4,7. Andere situatie, die zich tijdens het borduren voordoet: Je komt bij een eindpunt in het patroon, zoals bij 5 ,8 en 15 hierboven. Dan keer je om en ga terug naar het vorige vertakkingspunt. Je komt nu op een niveau lager terecht. Als je daar een richting op kan, die nog niet geborduurd is, neem je die richting. Zie 6,9 en 14. Als alle richtingen al eens een keer geborduurd zijn keer je terug . Zie 10 Als je niet rerug kan, omdat de tak waar jee vandaan komt al twee keer is geborduurd, neem je de enige richting, die nog kan. Zie 11,12,13 en 16. Laaste aanwijzing (patronen met punten met meer dan 3 vertakkingen): Hoe de volgende regel in gedachte: Bij ieder vertakkingpunt, neem, zolang er, met de klok mee, een nog niet geborduurde richting bestaat, deze richting. Als deze er niet is, keer dezelfde weg terug. Kan dat niet omdat deze tak al twee keer is geborduurd, neem dan de dichtsbijzijnde, tegen de klok in richting (om voor een tweede keer te borduren). links: samenhangend patroon rechts niet samenhangend Met deze methode kun je ieder samenhangend patroon in één keer borduren. Ook zal dan voor- en achterzijde er precies hetzelfde komen uit te zien.

In de praktijk en oefening baart kunst

Vrijwel niemand vind het nodig dat voor- en achterzijde exact hetzelfde eruit komen te zien. Je kunt dan naar hartelust smokkelen en aan de achterzijde "oversteken" naar een ander deel van het patroon.

Vrijwel altijd zijn er meerdere wegen mogenlijk. Hieronder een voorbeeld hoe ik het dan ongeveer zou aanpakken. Hierbij hou ik ook rekening met het vroegtijdig kunnen ontdekken van fouten.

Begin gewoon met iets simpels. Ga gaandeweg over op wat ingewikkelder motieven. je vindt vanzelf dan een voor jou prettige methode. En de wat ingewikkelder patronen, zoals bijvoorbeeld alle vlechtwerk patronen, zijn voor iedereen lastig en om vlot te kunnen werken heb je gewoon een dosis ervaring nodig.

Blackwork patroon met een mogelijke volgorde

Toelichting.
Ik begin met de hele rand één keer te borduren (stap 1). Omdat ik aansluit bij mijn begin weet ik dat er nog geen foutje gemaakt is. Ik keer terug, ga de eerste splitsing op en probeer dan min of meer een kwart van het patroon te borduren. Daarna gaan de andere kwarten min of meer hetzelfde.